وضعیت بحرانی تالاب بندر انزلی نتیجه بی‌لیاقتی‌ها است

انزلی چی: تالاب دارد آخرین نفس هایش را می کشد، لطفا به صورت اصولی و منظم لایروبی اش کنید و به دادش برسید، پیش از آن که به خاطره ها بپیوندد! با صحبت های تکراری و تخصیص بودجه های خیالی؛ تالاب احیا نمی شود!

DSC_5110

به گزارش انزلی چی، اگر بخواهیم مشهور‌ترین تالاب ایران را معرفی کنیم، همه اتفاق نظر دارند که آن تالاب، بی‌شک تالاب بین المللی بندر انزلی است. تالابی ۲۰ هزار هکتاری که اغلب ایرانیان آن را می‌شناسند و میلیون‌ها سال است در سواحل جنوب غرب بزرگ‌ترین دریاچه جهان، جایی که ۲۴ متر از سطح آب‌های آزاد هم پایین‌تر است، آرام گرفته و زیست مندان بی‌شمارش را هم با خود به آرامش فراخوانده است؛ زیست مندانی که حیات شان مرهون آبی است که از ۱۱ رودخانه اصلی و ۳۰ رود فرعی به همراه جریان‌های سطحی حوزه آب خیز ۳۶۰ هزار هکتاری‌اش تامین می‌شود. آن هم در منطقه‌ای که از متوسط سالانه ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌متر ریزش‌های آسمانی برخوردار است. ویژگی ناهمتایی که سبب شده هیچ یک از تالاب‌های ایران از نظر میزان برخورداری از آب و رطوبت، قابل رقابت با بندر انزلی نباشند. 

در گذشته تالاب بین‌المللی بندر انزلی دارای عمق بسیار بیشتری نسبت به الان بود و هم اکنون از گیاهان خفه‌کننده آزولا و سنبل آبی انباشته شده و آب‌هایش آلوده و به شدت کاهش یافته است. نیزارهای تالاب به طور وسیع صدمه دیده‌اند، انگل‌های تالاب بسیار زیاد شده و میزان آب زیان و بچه ماهی‌ها به سرعت کم شده است.  

رفت و آمد قایق‌های موتوری، آلوده شدن آب به روغن سنگین و گازوییل و مواد شیمیایی سمی، صید بی‌رویه در زمان تخم‌ریزی ماهی‌ها، آلودگی‌های ناشی از مصرف سموم گیاهی و کود شیمیایی در مزارع اطراف تالاب و ساخت اسکله در محل تلاقی دریا با تالاب، رفت وآمد ماهی‌ها را برای تخم‌ریزی به تالاب کاهش داده و امکان تولید مثل به مراتب دشوار و محدود شده است.  

وضعیت بحرانی تالاب بندر انزلی اتفاقی نیست بلکه نتیجه بی‌توجهی‌ها و بی‌لیاقتی‌ها است. ساختن استخر پرورش ماهی در پیرامون تالاب و تغییر ویژگی فیزیکی و شیمیایی آب، بی‌توجهی به ظرفیت تالاب در پذیرش گردش گری همزمان، افزایش میزان فلزات سنگین و بخصوص سرب در آب و رسوبات تالاب، پمپاژ آب به بالادست تالاب به منظور آبیاری اراضی کشاورزی، احـــداث کــومه‌های شکار، تجمع مقادیر زیادی از زباله‌های غیر قابل تجزیه در تالاب که از طریق رودخانه‌های منتهی به تالاب و بازدیدکنندگان از تالاب وارد آن می‌شود، نبود لایروبی لازم و نیز رهاسازی فاضلاب‌های صنعتی، خانگی و بیمارستانی چند شهرستان استان گیلان به تالاب بندر انزلی و ساخت میان گذر منجر به تخریب بخش‌های بزرگی از تالاب و برهم خوردن تعادل اکوسیستمی آن شده است.  

روشن است که این گونه اقدامات نابودکننده قابل کنترل هستند و با مدیریت درست و سخت‌گیری‌های قانونی و روش‌های آموزشی می‌توان از آنها جلوگیری کرد و در نگهداری این زیست‌بوم تلاش ورزید، ولی در واقع سازمان‌های دولتی که در این منطقه هستند فاقد کارآرایی هستند و در نتیجه عوامل تخریب گسترش می‌یابند.

وضع چنان نگران‌کننده است که نه‌ تنها چندین سال است که نام تالاب بین المللی بندر انزلی در سیاهه سرخ تالاب‌های در خطر نابودی قرار گرفته است، بلکه بیم آن می‌رود، این تالاب بزودی از سیاهه ۱۰ تالاب ممتاز کنوانسیون جهانی رامسر هم خارج شود. در تایید این مدعا، کافی است به یاد آوریم که در طول ۱۰ سال گذشته دست‌کم سه مورد از مرگ دست جمعی ماهیان تالابی در این زیست گاه بی‌بدیل گزارش شده است؛ رخدادی که آشکارا شدت کاهش توان زیست‌پالایی و خودترمیمی بوم‌سازگان تالاب را نشان می‌دهد.   

بخاطر داشته باشیم که پرندگان بخش شاخص و مهم از حیات و بوم سازگان تالابی هستند. در عین حال خلقت این پرندگان آن قدر شگفت است که به محض آن که تشخیص دهند جایی با کاهش عمق آبی مواجه شده است یا تغییر در زیستگاه در شرف وقوع است دیگر به آن منطقه نخواهند رفت و بهتر است بدانید که فلامینگو ها زودتر از ما پی بردند و باور کردند که دریاچه ارومیه در معرض تهدید است و قبل از آن که ما آدم ها این مساله را جدی بگیریم دیگر خبری از دسته های معروف فلامینگو در ارومیه نبود! 

طبق گزارش های رسیده در پاییز و زمستانی که گذشت، تالاب بین المللی بندر انزلی کمترین تعداد پرندگان مهاجر را در دهه های اخیر پذیرایی کرد! این هشدار طبیعت را جدی بگیریم، تالاب دارد آخرین نفس هایش را می کشد، لطفا به صورت اصولی و منظم لایروبی اش کنید و به دادش برسید، پیش از آن که به خاطره ها بپیوندد! با صحبت های تکراری و تخصیص بودجه های خیالی؛ تالاب احیا نمی شود!

نظری بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *