قایقرانی یکی از شغل های اصیل مردم انزلی

 شهرستان انزلی در غرب گيلان به صورت شبه جزيره‌اي نواري شكل محصور بين درياي خزر و تالاب انزلي است.

خود شهر انزلی نيز از سه بخش انزلي ، ميان پشته و غازيان تشكيل شده كه دو پل انزلي و غازيان اين بخش‌هاي مجزا را به هم متصل مي‌كند.

همين ويژگي موجب شده كه زندگي مردم اين شهرستان با دريا و تالاب ارتباط بسيار داشته باشد و از اين رو قايق از ديرباز به عنوان يك وسيله ضروري زندگي مردم اين منطقه محسوب مي‌شد.

البته با پيشرفت تكنولوژي و تغيير نحوه زندگي مردم، قايق از وسيله‌اي براي حمل مردم محلي و بار و محصولات روستايي به صورت وسيله‌اي براي گردش مسافران بر روي دريا و تالاب در آمد.

پيشينه قايقراني در انزلي
عزيز طويلی در كتاب تاريخ جامع انزلی نوشته است : ” در زمان‌هاي دور كه هنوز پل‌ها ساخته نشده و جاده‌هاي شوسه و آسفالته و اتوبان و كاميونها و اتومبيل‌ها و اتوبوس‌ها در فرهنگ مردم انزلي جايي نداشت ، انزلي بود و صدها كرجي كه همه روزه كالاها و مسافران را بين روستاها و بنادر همجوار مانند بندر پيربازار رشت جابه‌جا مي‌كردند.”
“كرجي‌بانان انزلي كف دستانشان از پاروكشي‌هاي مداوم و شانه‌هايشان از كشيدن طناب كرجي‌هاي پر از بار و سنگين، پينه بسته بود و صبح تا شام در ميان آفتاب سوزان تابستان و سرماي سوزناك زمستان براي به دست آوردن لقمه ناني جهت سير كردن شكم خود و عائله‌شان عرق مي‌ريختند.”
“در سال ‪ ۱۸۴۰‬ميلادي برابر ‪ ۱۲۱۹‬شمسي كه ” خوذركو” از انزلي ديدن كرد، تعداد كرجي‌ها را ‪ ۵۰۰‬قايق بزرگ با ظرفيت بارگيري معادل ‪ ۲۰۰‬تا ‪ ۶۰۰‬عدل كالا مي‌نويسد.”
“روزنامه ناصري چاپ تبريز شماره ‪ ، ۳۹‬سال ‪ ۱۲۷۶‬شمسي تعداد كرجي‌هايي كه فقط در بندرانزلي كار مي‌كردند را ‪ ۵۰۰‬فروند نوشته است .

با توجه به اين كه در هر كرجي سه تا هشت نفر و در بعضي موارد ‪ ۱۲‬نفر كار مي‌كردند به آساني مي‌توان به تعداد آنان پي برد كه در مقايسه با جمعيت آن زمان انزلي رقم قابل توجهي بوده است .”
“در آن زمان كشتي‌هاي تجاري قادر به داخل شدن به كانال و پهلو گرفتن در اسكله گمرك نبودند و كالاهاي تجاري را از كشتي‌ها تحويل و در گمرك تخليه و از آنجا به پيربازار و در مسير عكس حمل مي‌كردند.

كرجي‌هايي نيز به حمل مسافر به بندر پيربازار رشت اشتغال داشتند و تعدادي نيز مسافران را بين غازيان و انزلي جابه‌جا مي‌كردند.

از طرفي در گذشته روستاهاي زيادي در ساحل مرداب قرار داشت و كرجي‌هاي زيادي نيز بين روستاها و شهر انزلي در رفت و آمد بودند و محصولات كشاورزي و مصنوعات روستاها را به انزلي وارد و مايحتاج زندگي را به سوي روستاها مي‌بردند.

وضعيت كنوني
با احداث جاده و پل، قايقراني علاوه‌بر اين كه از شكل سنتي قايقراني با قايقهاي پارويي و كرجي‌هاي بادباني به استفاده از قايق موتوري تغيير شكل داد ، از صورت وسيله‌اي براي حمل و نقل كالا و مسافر به صورت وسيله‌اي براي گردش مسافران بر روي دريا و عمدتا تالاب درآمد.

اما اين شغل سنتي اكنون باتغيير و تحولات زمان و شرايط نياز به تغييراتي دارد.

بندرانزلي ‪ ۱۸‬تعاوني قايقراني دارد كه عمده فعاليتشان در فصل تابستان است.

ارتقاي ايمني، احياي تالاب ،آموزش قايقرانان، ايجاد جاذبه براي قايقراني و همچنين نظارت دقيق بر عملكرد آنها از هر دو جنبه براي قايقرانان و گردشگران مفيد، موثر و همچنين الزامي است.

يكي از نكات مهم اين كه در قايقراني گردشگري به‌ويژه در محيطهاي داراي حساسيت‌هاي محيط زيستي عمدتا از قايقهاي پارويي كه علاوه بر آرامش امكان استفاده بهتر گردشگران را مهيا مي‌كند، استفاده مي‌كنند.