برگی از تاریخ ملوان/ روایت علی نیاکانی از شکست غول فوتبال پایتخت توسط ملوانان

انزلی چی: مجله معتبر کیهان ورزشی در تمجید از بازی خارق العاده ملوان در این بازی نوشت: «ما ظهور این استعداد را جشن می گیریم زیرا اگر پرورش یابد چیزی است که بسیار فراتر از ملوان امروزی یعنی شکست دهنده پاس خواهد بود و حتی بالاتر از آن باید گفت سقف استعداد این تیم در حدی است که اگر بدان دست یابیم، صاحب یکی از مدرن ترین و موثرترین فوتبال های زمان شده ایم.» 

به گزارش انزلی چی، ملوان در دیداری از هفته نهم اولین دوره مسابقات فوتبال جام تخت جمشید، شامگاه جمعه 18 آبان 1352 در ورزشگاه لبریز از جمعیت امجدیه به مصاف پاس تهران رفت و در پایان با نتیجه دو بر یک این تیم را شکست داد. 

این دیدار به لحاظ این که قوهای سپید ایران برای نخستین بار در تاریخ توانستند یک تیم بزرگ تهرانی را شکست دهند، در کتاب تاریخ قطور و پرافتخار ملوان برای همیشه ثبت شده است. 

در این بازی علی صیاد، فرهاد صیاد مصلح، بهمن صالح نیا (کاپیتن) ، مجید جنانی، رضا ویشگاهی، قاسم سلطان زادی، نصرت ایراندوست (حسن نیا راغب از دقیقه 86) ، جاوید جهانگیری، علی نیاکانی، غفور جهانی و عزیز اسپندار به سرمربی گری بهمن صالح نیا برای انزلی چی ها به میدان رفتند. 

مجله معتبر کیهان ورزشی در تمجید از بازی خارق العاده ملوان در این بازی نوشت: «ما ظهور این استعداد را جشن می گیریم زیرا اگر پرورش یابد چیزی است که بسیار فراتر از ملوان امروزی یعنی شکست دهنده پاس خواهد بود و حتی بالاتر از آن باید گفت سقف استعداد این تیم در حدی است که اگر بدان دست یابیم، صاحب یکی از مدرن ترین و موثرترین فوتبال های زمان شده ایم.» 

ادامه گزارش کیهان ورزشی به نکته ای اشاره می کند که چشم اسفندیار تاریخ باشگاه ملوان است. عدم وجود سازمان قوی در تشکیلات باشگاه، مهمی که نبود آن باعث شد تا گنجینه افتخارات قوی سپید تنها محدود به سه قهرمانی و چهار نایب قهرمانی در جام حذفی فوتبال ایران، دو بار حضور در جام باشگاه های آسیا و دو عنوان سومی لیگ ایران شود: «اما باز می افزاییم که ملوان حال حاضر با آن چیزی که نشان می دهد هنوز در زمینه داخلی هم یک فوتبال کامل ندارد و هیچ گاه همپای سازمان هایی چون تاج، پاس و. پرسپولیس نیست. این ملوان تازه جرقه ای به سوی نور زده است، هنوز سازمان محکمی ندارد، هنوز صاحب تجربه ای چون بزرگان تهرانی نشده است.»  

ستاره بازی مورد نظر علی نیاکانی یکی از سه تفنگدار افسانه ای ملوان است. کسی که زننده دو گل قوی سپید بود و بخوبی خاطرات مسابقه را به یاد دارد: 

آقای نیاکانی، می خواستیم درباره مسابقه 42 سال قبل ملوان – پاس صحبت کنیم؛ دیداری که در دور برگشت جام اول تخت جمشید برگزار شد. 

خواهش می کنم. آن دیدار را ما دو بر یک پیروز شدیم و این برد در تهران و در ورزشگاه امجدیه رقم خورد. 

جالب آن که برای آن دیدار 20 هزار تماشاگر رفته بود. 

برای بازی های ملوان چه داخلی و چه خارج خانه، کمتر از 10 هزار تماشاگر نمی آمد. خب، در آن بازی چون ملوان برابر پاس قرار می گرفت که تعداد زیادی ملی پوش داشت، تماشاگران زیادی به امجدیه آمدند. یادم هست که برای بازی های ما برابر بانک ملی، برق و راه آهن 10، 15 هزار تماشاگر آمده بود. تیم ما در تهران تعدادی تماشاگر داشت که انزلی چی های مقیم تهران بودند. چهار، پنج هزار نفر هم همیشه همراه ما می آمدند. در امجدیه سمت راست جایگاه پرسپولیسی ها، همیشه در مسابقات ما چهار، پنج هزار انزلی چی و حتی غیر انزلی چی می نشستند. یادم هست که عکس های بزرگی از بازیکنان ملوان را در آن قسمت امجدیه نصب می کردند. امیدوارم این حرف های من خودستایی تلقی نشود اما مردم آن زمان فوتبال زیبا را دوست داشتند و ملوان هم جزو تیم هایی بود که زیبا بازی می کرد. 

پست شما در آن سال چه بود؟ 

در سیستم 2-4-4 و 3-3-4 که بازی می کردیم من گوش راست بودم و سرعت بالایم خیلی کمکم می کرد. 

در همان بازی با پاس هم شما زننده دو گل بودید. 

بله، آن سال ها 80 درصد گل های ملوان از سمت راست طراحی می شد. هافبک ها توپ را به من می رساندند و من هم از راست ارسال می کردم. در زمین های بزرگ و استاندارد، بازی برای من راحت تر بود. 

هوشنگی از پاس هم مامور مهار شما شده بوده، درباره این بازیکن صحبت کنید! 

او چشم در می آورد. چون اصلیت شمالی (رشتی)  داشت مامور مهار من شده بود و واقعا هم خشن بازی می کرد. یادم هست بعد از بازی متوجه شدم چقدر ضربه خورده ام از این بازیکن و جاهای مختلف بدنم برجسته و آسیب دیده بود و تازه فهمیدم چه بلایی سرم آمده است! یک خاطره جالب از آن بازی و هوشنگی دارم، در یک صحنه دیدم باید قبل از این که برسد توپ را رد کنم چون اگر نزدیک می شد ضربه می زد، بنابراین توپ را از سمت راست او انداختم و خودم از چپ و از داخل پیست کنار زمین استارت زدم و پشت سر او به توپ رسیدم. 

درباره دو گل تان صحبت کنید! 

من راست پا بودم اما هر دو گل آن بازی را با چپ زدم. اگر اشتباه نکنم یکی را ایراندوست و دیگری را جاوید جهانگیری پاس داد. 

کیهان ورزشی در آن بازی به شما لقب بادپا داده بود. 

بله. فردای بازی هم تیتر زد: ملوانان غول پایتخت را کشتند! 

سوال آخر این که، چه اتفاقاتی افتاد که ملوان ناکام ابتدای آن فصل در ادامه اوج گرفت. 

ما در شروع مسابقات تحت تاثیر نام های بزرگ تیم های مطرح مثل همایون بهزادی و… بودیم و در بندر انزلی پنج گل از تاج خوردیم و… اما رفته رفته ترس مان ریخت و شدیم بهترین تیم شهرستانی. 

گفت و گو از: حمید ترابپور

نفرات حاضر در تصویر بالا: 

ایستاده از راست: علی صیاد، مجید جنانی، حسن نیا راغب، غفور جهانی، عزیز اسپندار و بهمن صالح نیا. 

نشسته از راست: قاسم سلطان زادی، رضا ویشگاهی، فرهاد صیاد مصلح، علی نیاکانی و جاوید جهانگیری.