کارگردانی تئاتر (بخش دوم)

انزلی چی: شناخت درست و کامل ساختمان هر نمایش نامه ای، بر اساس تحلیل متن و شناخت درست نویسنده استوار است.

مراحل قبل از شروع کار 

بعد از این که کارگردان تصمیم گرفت تا نمایش نامه ای را به روی صحنه بیاورد، باید خود را از هر جهت آماده کند: 

1- شناخت نویسنده 2- تحلیل متن 3- انتخاب نوع صحنه 4- شیوه انتخاب بازیگران 5- طرح های اولیه میزانسن 6- طرح های اولیه صحنه و نورپردازی. 

در واقع پیش از شروع تمرین به اندازه مرحله تمرین نیاز به برنامه ریزی و هماهنگی و سازمان دهی دارد.

شروع کار با خواندن نمایش نامه 

خواندن درست و صحیح نمایش نامه یکی از موارد خیلی مهم و حساس است. نمایش نامه مملو از توقف و شروع دوباره، مکث، فاصله زیاد، سکوت و اندکی توضیح صحنه است. بسیاری به اشتباه نمایش نامه را مانند داستان می خوانند و این غلط است. 

به دلیل وجود رویداد های دراماتیک در نمایش نامه، هنگام خواندن، تمام اتفاقات و کارهایی را که بازیگران انجام می دهند باید به کمک تصویر سازی در ذهن دید. 

شناخت درست و کامل ساختمان هر نمایش نامه ای، بر اساس تحلیل متن و شناخت درست نویسنده استوار است. زیرا ذهنیات نویسنده در درک صحیح و تحلیل مناسب نمایش نامه به خواننده (بازیگر) کمک زیادی می کند. 

خواندن چند اثر از یک نویسنده به خصوص آثاری که از نظر زمانی نزدیک به هم هستند بسیاری از ویژگیهای کار او را روشن می کند. 

منظور از تحلیل متن، رسیدن به یک دریافت شخصی از نمایش نامه است. یعنی پرواز آزادانه خیال و شناخت عینی از ساختار نمایش نامه. البته تحلیل متن هر چقدر هم خوب انجام شود به معنی موفقیت در اجرا نیست. 

یکی دیگر از وظایف کارگردان در قبال نمایش نامه این است که باید تفاوت رویداد های زمان حال و رویداد های قبلی را مشخص کند. رویدادهای زمان حال را تماشاگر مشاهده می کند اما رویداد های قبلی همه آن چیزی است که قبل از شروع رویداد فعلی اتفاق افتاده و به وسیله تماشاگر دیده نمی شود. 

همه نمایش نامه ها از نقطه ای در وسط یا نزدیک به انتهای حوادث شروع می شوند به همین دلیل شرایط محیطی شامل گفتاری از آن چه که قبلا اتفاق افتاده نیز هست تا به نحو صحیحی نمایش را جلو ببرد. 

با وجود اهمیتی که هر یک از عناصر سازنده شرایط محیطی دارا هستند، باید گفت که شناخت طرز برخورد شخص بازی نسبت به محیطی که در آن قرار دارد، از اهمیت ویژه ای برخوردار است، زیرا نمایش نامه از همین نقطه شروع می شود. 

هر یک از اشخاص بازی مثل اشخاص واقعی در دنیای خاص خود محاصره شده اند (تعصباتشان، میزان تحمل شان، نوع روابط، ترس ها، شادی ها، و اندوه هایشان و…..)  

این دنیای خاص تحت تاثیر واقعیت های محیطی و رویداد های قبلی ایجاد شده و حالت های عاطفی اشخاص بازی را به وجود می آورد. 

دنیای خاص شخص بازی اصلی (یا اشخاص بازی اصلی) همیشه در آغاز نمایش مشخص می شود. چون این دنیای خاص موضع گیری او را در قبال دیگر اشخاص بازی، معین می کند.  

«محمد بت دوار، نویسنده و کارگردان تاتر» 

عکس از: مهدی نادری

هرگونه استفاده و … منوط به اجازه نگارنده يا مديريت سايت مي باشد.