خانه / اخبار / ورنیشین، روایت شور شیدایی حسن خوشدل آهنگ ساز و ترانه سرای گیلانی

ورنیشین، روایت شور شیدایی حسن خوشدل آهنگ ساز و ترانه سرای گیلانی

انزلی چی: ورنیشین کتاب زندگی و آثار حسن خوشدل نوازنده، آهنگ ساز، ترانه سرا و خواننده گیلانی نوشته امین حق ره پژوهش گر فرهنگی این دیار در نیمه آبان ماه، با حضور جمعی از اصحاب فرهنگ و هنر بندر انزلی در مجتمع ارشاد بندر انزلی رونمایی شد.

photo_2016-11-06_14-47-20

کتاب که توسط نشر ایلیا منتشر شده حاوی زندگی نامه، مصاحبه با حسن خوشدل، ترانه ها، واژه نامه، نت ها و آلبوم عکس هایی از دوره های مختلف زندگی این هنرمند گیلانی است. 

امین حق ره نویسنده کتاب در دیباچه اثر نوشته است: ترانه های گیلکی با تولیدات موسیقایی در گیلان زمین و هر جای دیگر از این سرزمین از گذشته تا به امروز از حیث موضوع و شان خلقتشان عمدتا در چند دسته محدودند.

ترانه های مذهبی – آیینی، ترانه های کار، ترانه های معطوف به محیط و ملهم از طبیعت، ترانه های اجتماعی و سیاسی عمدتا معترض و عاشقانه ها. 

تاریخ ترانه در گیلان اما گواه است که گرایش ترانه سازان و ترانه سرایان گیلک در خلق آثار عمدتا به سمت ترانه های کار، ترانه های معطوف به طبیعت و بیشتر عاشقانه هاست .

در این میان اما آن چه که بسیار مهجور است و در آهنگ ها و آوازهای مردمان گیلان کم شنیده می شود، دغدغه های عمومی قوم گیلک است و هم نمود تحولات اجتماعی – سیاسی در ساختمان آثار پدید آمده در حوزه موسیقی که البته واکاوی علل این رویکرد ریشه دار فرهنگی، اجتماعی مجالی دیگر می طلبد.

اما در این میان ترانه های حسن خوشدل هرگز بر مبنای این الگوی رایج پدید نیامده اند و همین مولفه هم او و آثار کم شمارش را از بسیاری دیگر متمایز کرده است .

ترانه در آثار خوشدل بسیار وامدار شعر است و هدف از خلق آن هم نه اثبات و اشاعه ملودی که بیشتر انتقال پیام خالق اثر به مخاطب است.

ترانه های خوشدل هرچند از بطن فرهنگ گیلان می جوشند اما کمتر مایه های موسیقی ایرانی دارند. نه آن که در ردیف و دستگاه نگنجند بلکه زبان روایی عمده ترانه هایی که ساخته، جهانی است. 

* کتاب صدای ماندگار نویسنده  

رییس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی بندر انزلی در این آیین گفت: برغم همه وسایل ارتباط جمعی، کتاب همچنان صلابت خود را حفظ کرده و اگر بپذیریم که تنها صداست که می ماند کتاب صدای مولف است که برای همیشه ماندگار می شود.

فرهاد رحمان زاده اظهار کرد: همه آنها که با اندیشه و تفکر سر و کار دارند، خوب است که به فکر نشر عقاید و کتاب هایشان باشند.

وی با گرامیداشت یاد و خاطره حسن خوشدل ترانه سرا و آهنگساز بزرگ و عزیز طویلی تاریخ نگار بندر انزلی افزود: این دو انسان فرهیخته همواره با آثارشان باقی خواهند ماند.

وی ضمن قدردانی از امین حق ره، مریم ساحلی، علی رضا غاروریانی، کیوان یوسفی و همه آنها که برای پاسداشت فرهنگ این زاد و بوم تلاش می کنند، ابراز امیدواری کرد که این فرهنگ سازی و فعالیت های ارزشمند فرهنگی توسط اصحاب فرهنگ و هنر و ادب ادامه یابد. 

* هنرمندی چون موج های خزر 

امین حق ره نویسنده کتاب نیز در این مراسم گفت: بندر انزلی حدود ۷۰ سال پیش به لحاظ گستره، شهر کوچکی با جمعیت اندک بود اما به شکل عجیبی کسانی که در فرهنگ و هنر پیشرو و منشای اثر و تحول بودند از بندر انزلی برخاستند.

وی به عنوان نمونه از جلیل ضیا پور پایه گذار نقاشی نوین ایران، ابراهیم مرادی از پیشگامان سینما در ایران، علی دریابیگی از پایه گذاران تئاتر، ناهید سالیانی از هنرمندان پیشگام در مجسمه سازی، رجبعلی امیری فلاح سنگاچینی از استادان موسیقی ایرانی، احمد عاشورپور از پایه گذاران موسیقی و ترانه مدرن ایران و حسن خوشدل آهنگساز و موسیقی دان مردمی یاد کرد.

وی در اهمیت کار حسن خوشدل گفت: ترانه سراهای گیلک رویکرد اجتماعی در آثارشان نداشتند اما خوشدل فضای متفاوتی را در ترانه گیلکی ایجاد کرد .

نگارنده کتاب ورنیشین افزود: ترانه های خوشدل فریاد رسای زحمتکشان و معطوف به طبیعت، رنج کار و مصایب صیادان، جنگل بانان، کارگران و روستاییان بود.

حق ره با اشاره به این که رویکرد سیاسی در دهه ۵۰ خصیصه جالب ترانه های خوشدل است، خاطرنشان کرد: موسیقی خوشدل وقف جامعه اش و افراد نیازمند و اجراهایش میان مردم ، لوتکاران ها و برای آنها بود .

وی تصریح کرد: جنس ترانه های خوشدل برخی تصویری از سبک زندگی در محیط جغرافیایی بود مانند ترانه معروف (بوشو ، بوشو ) و ترانه (پشمک ) و (توکه توکه پا ) نیز نوستالژی کودکی های هنرمند است .

حق ره متذکر شد: خوشدل در ترانه های معترضش در دهه چهل، حتی مساله نفت را پیش می کشد.

به باور نگارنده کتاب ورنیشین از مهم ترین خصیصه ترانه های خوشدل، نگاه به محیط زیست و رویکرد محیط زیستی است که در ترانه هایی مانند ورنیشین، کپور و آفتاب نمود می یابد.

وی ترانه گوله گوله مار خوشدل را لطیف ترین ترانه برای مادر و زاد و بوم عنوان کرد.

نویسنده کتاب ورنیشین با ابراز قدردانی از انتشارات ایلیا برای چاپ این اثر، ابراز امیدواری کرد مجموعه های با کیفیت از بزرگان گیلان و  بندر انزلی جمع اوری شود.

حق ره با یادآوری این که ملودی های ترانه های خوشدل به همت سینا رحیمی فطرتی تنظیم و نت نویسی شده از این هنرمند عرصه موسیقی قدردانی کرد. 

خوانش زنده بخش هایی از ترانه های خوشدل حین برنامه توسط امین حق ره از نکات جالب و دلنشین این مراسم بود.

همچنین در این آیین که زمان کوتاهی پس از درگذشت عزیز طویلی مولف کتاب تاریخ جامع بندر انزلی برگزار شد از این نویسنده به نیکی یاد شد و فیلم چراغ پشتان زنده یاد حامد خسروی فیلم ساز بزرگ اهل بندر انزلی در مورد زندگی عزیز طویلی به نمایش گذاشته شد.

نماهنگی از یکی از ترانه های حسن خوشدل با صدای امین حق ره نیز برای حاضران پخش شد.

در حاشیه این مراسم سازمان های مردم نهاد انجمن طرفداران توسعه، فرهنگ گیلان و انجمن داستان هزار و یک شب بندر انزلی از گیتی بابایی خبرنگار خبرگزاری ایرنا در این شهر به پاس حضور صادقانه، مصلحانه و همراهی با اصحاب فرهنگ و هنر و کنش گران اجتماعی و تلاش برای انعکاس مناسب اخبار این شهرستان قدردانی کردند.

رییس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی بندر انزلی نیز در سخنانی قدردانی مردمی از یک خبرنگار را بسیار ارزشمندتر از تجلیل های دولتی عنوان و خاطرنشان کرد: برخوردار بودن جایگاهی در قلوب مردم، از ارزش و اهمیت ویژه ای برخوردار است.

رضا اسدان از هنرمندان عرصه موسیقی نیز سه ترانه از آثار خوشدل را که یکی از آانها توسط خود وی تنظیم شده بود برای حاضران خواند.

حسن خوشدل سال ۱۳۱۴ در گیلان متولد شد و پس از سال ها تلاش در عرصه ترانه و آهنگ سازی و موسیقی در پی یک دوره مبارزه سخت با بیماری سرطان ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۵ در سن ۸۱ سالگی در بندر انزلی در گذشت. او در سال پایانی عمر با وجود ضعف شدید جسمانی، با شوق و انگیزه بسیار برای زادو بوم اش اهنگ می ساخت و ترانه می نوشت.  

گزارش از: گیتی بابایی، ایرنا

درباره کاوه چلمبری

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

رفتن به بالا