خانه / اخبار / یعقوب کوچکی زاد درگذشت

یعقوب کوچکی زاد درگذشت

انزلی چی: استاد یعقوب کوچکی زاد، پدر ژیمناستیک گیلان صبح امروز شنبه بیست و چهارم مهر ۱۳۹۵ درگذشت.

%db%8c%d8%b9%d9%82%d9%88%d8%a8-%da%a9%d9%88%da%86%da%a9%db%8c-%d8%b2%d8%a7%d8%af

به گزارش انزلی چی، یعقوب کوچکی‌زاد به سال ۱۲۹۸ خورشیدی در بندر انزلی به دنیا آمد، ولی شناسنامه‌ او را متولد ۱۳۰۰ خورشیدی ذکر کرده‌اند. وی فرزند یوسف کوچکی‌زاد و نوه‌ آقا کوچک طالقانی است. کودکیش را بدون حضور مادر آغاز کرد و دوران تحصیلش را همراه جلیل ضیاپور در دبستان سعدی بندر انزلی پی‌ گرفت. به گفته‌ خودش درس ریاضیات جلیل ضیاپورعالی بود و در موقع امتحانات به وی بسیار کمک می‌کرد. 

حدود سالهای ۱۳۰۵ الی ۱۳۰۷ خورشیدی همزمان با ایام کودکی یعقوب، در بنادر شمالی ایران به دلیل آمد و رفت روس‌ها، طی ساعات فراغت، گه‌گاهی حرکات ژیمناستیکی به صورت نمایشی اجرا می‌شد که موجب برانگیخته‌ شدن جوانان می‌گردید. کاری که امروزه هم در تلویزیون‌های جهانی نمایش داده می شود. در رشت هم سوای از پهلوانانی چون احمد درخشان، سید علی کم سخن و… که معمولا‍ بدن‌های سنگین و ورزیده داشتند و به خم کردن میله و پاره کردن سینی مسی می‌پرداختند یک نفر جوان ریزاندام به نام محمود چینی که بعدها محمود نامجو شد به حرکات آکروباتیک می‌پرداخت و چندسالی بعدتر قهرمان وزنه‌برداری جهان شد.  

به هر حال در بندر انزلی، یعقوب کوچکی‌زاد، قدیر بیشه‌بان و جلیل ضیاپور مقدمات ژیمناستیک را از همین طریق از روس‌ها و لهستانی‌ها فرا گرفتند. در تهران هم دو آکروبات‌باز به نام‌های میراحمد صفوی و غضنفر جباری با حمایت های ژنرال ژادگونی و میرمهدی ورزنده در باغ ملی تهران کارهای نمایشی انجام داده و ژیمنتاستیک را آموزش‌ می‌دادند.

با گذشت زمان اما مشغله‌ پدر (یوسف کوچکی‌زاد) سبب شد که یعقوب همراه جلیل به تهران برود و مابقی تحصیلاتش را آن جا سپری نماید. فشار حاصل از تنگی معیشت اما موجب گشت که یعقوب مجبور به ترک تحصیل شود و به علت آشنایی با فن شنا وارد رشته‌ ورزش گردد. دراین میان جلیل ضیاپور به تحصیلات خود ادامه داده و در رشته نقاشی به مرحله‌ استادی رسید. ضیاپور همان کسی است که بعدها سبک کوبیسم را وارد نقاشی ایران کرد.   

 ورود یعقوب کوچکی‌زاد به تهران سبب شد به دلیل علاقه واستعدادش در امر ورزش در بوستان ورزش روبروی امجدیه (شیرودی فعلی) با میرمهدی ورزنده آشنا شود و همان جا مبانی علمی ژیمناستیک را بیش از پیش فرا بگیرد. به هر حال تاریخ نشان می‌دهد بنای ژیمناستیک نوین در تهران بوسیله‌ چند نفر تهرانی و چند نفر مشهدی و یک نفر انزلی‌چی پایه گزاری گردیده است.

آشنایی کوچکی‌زاد با فنون شنا همچنین موجب شد که پس از حضورش در تهران به عنوان مربی شنا و معلم ورزش به استخدام اداره‌ تربیت بدنی در‌آید. از خاطرات نقل شده در تایید توانایی وی به فن شنا می‌توان به این اشاره کرد که با دریافت یک ریال آن زمان شناکنان از یک سمت زیر کشتی‌های پهلو گرفته به زیر آب رفته و از طرف دیگر کشتی‌ها بیرون می‌آمد. همچنین در مسابقه‌ قایقرانی که بین جوانان انزلی‌جی و جوانان ارمنی ساکن بندر انزلی برگزار گردیده بود، چون تیم جوانان ارامنه قوی‌تر بود، شبانه زیر قایق ارامنه را با حصیر میخ‌کوب کرده تا اصطکاک بجود آمده موجب کند شدن حرکت قایق ارامنه شده، بدین ترتیب تیم جوانان بندر انزلی برنده شود! به‌گفته‌ شاهدان عینی در نوجوانی وی را یعقوب آرتیست می‌نامیدند.

 

زمانی که می‌خواستند ساعت کنونی را روی مناره‌ بندر انزلی قرار دهند چون ساعت از تنه‌ داخل مناره بالا نمی‌رفت، به وسیله‌ سیم بوکسیل ساعت را از بیرون بالا بردند. در همین دوران یعقوب با دریافت یک ریال دست‌های خود را با جوراب پشمی می‌بست و از بالای مناره بر روی سیم بوکسیل سُر خورده، پایین می‌آمد که شدیدا موجب تحسین تماشاگران قرار می گرفت. یکی دیگر از آرتیست بازی‌های یعقوب این بود که با دریافت یک ریال آن زمان از دیوار ساختمان عباس‌ اُف دادگستری سابق) بالا می‌رفت. به هر صورت استعداد ورزشی در یعقوب بدین طریق به عموم عرضه می شد.

در تهران ابتدا وی به عنوان قهرمان شنا و شیرجه وارد استادیوم امجدیه گردید اما حرکات نمایشی او در آب بسیار مورد توجه تماشاگران قرار می‌گرفت. آن طور که نقل شده است حتی در یکی از جشن‌های آن زمان که احتمالا به سال ۱۳۱۷ بوده ، یعقوب را درون کیسه‌ای قرار داده و پس از بستن سر کیسه آن را به استخر امجدیه انداختند، یعقوب هم که قبلا تدابیر لازم را اندیشیده بود بوسیله‌ تیغی که در داخل یک چوب جای سازی کرده بود کیسه را پاره نموده و شناکنان به سطح آب آمده و مورد تشویق تماشاگران قرار‌گرفت.

یعقوب کوچک‌زاد، در ابتدای استخدامش در اداره‌ تربیت بدنی چون کسی به مدرسه یهودیان نمی‌رفت به مدرسه‌ کوروش که مخصوص یهودیان بود اعزام شد. در آن جا بود که معلم افرادی چون برومند بروخیم، صاحب بعدی هتل سینا در تهران و القانیان صاحب بعدی ساختمان پلاسکو در تهران و حییم نویسنده‌ بعدی فرهنگ انگلیسی به فارسی گردید.

معروفیت زودرس یعقوب در نوجوانی موجب شد که یک متخصص امر ورزش آلمانی که در تهران سکونت داشت (به نام ژوزف باروخ ) استعداد او را در امور ورزش کشف نموده و یعقوب را به سمت ژیمناستیک سوق دهد. یعقوب خیلی زود فنون علمی و حرفه ای ژیمناستیک را فرا گرفت. با یادگیری اصول علمی ژیمناستیک وی‌ را به عنوان معلم ورزش به اداره‌ فرهنگ رشت انتقال دادند.

در رشت او را به مدرسه‌ شاهپور فرستادند. مدیر مدرسه به نام مهدی گرامی از کوتاه بودن قد یعقوب و اندام کوچک او ایراد گرفت. لذا یعقوب بلافاصله در اتاق مدیر یک پشتک و یک وارو روی متد علمی انجام داد که مورد تحسین مدیر مدرسه قرارگرفت. مدیر یعقوب را به نوبت بر سر کلاس‌های درس برده و پس از معرفی از وی خواست همان پشتک و وارو را در کلاس نیز اجرا کند.  

بدین طریق بود که وی مورد پذیرش و محبوبیت دانش‌آموزان مدرسه شاهپور قرار گرفت. بعد از مدتی آوازه‌ نام این معلم جوان در سراسر مدارس رشت پیچید و توانست معلم ورزش مرکز تربیت معلم آن زمان شود. به همین لحاظ بسیاری از افراد سالخورده در شهر رشت هنوز به یاد دارند که یعقوب کوچکی‌زاد معلم ورزش آنها نیز بوده است.

همان طور که ذکرش رفت یعقوب در دبستان یهودیان به عنوان مدرس پذیرفته شد و ژیمناستیک، شمشیربازی و پیشاهنگی آموزش می‌داد. او در مراسم گشایش استخر امجدیه از بلندترین دایو (۱۰ متری) آن زمان به درون آب شیرجه رفت. در سال ۱۳۱۹ به پیشنهاد ورزنده برای اشاعه‌ ورزش راهی سیستان و بلوچستان شد و در شهر بمپور نخستین معلم ورزش گردید. او خود تعریف کرده است که در بمپور آبگیر متروک و ترسناکی بود که بیرون شهر وجود داشت و به گمان اهالی محلی یک اژدها در آن زندگی می‌کرد.

از همین رو در تمام آن سال ها کسی به آن آبگیر نزدیک نمی‌شد. پس یعقوب در مقابل چشمان حیرت‌زده‌ مردم وارد آبگیر شده و موجب فروریختن ترس اهالی بومی از آبگیر اژدها گردید. این چنین شد که به کمک او در آینده ای نزدیک بسیاری جوانان علاقه‌مند، فن شنا را نیز آموختند!

در سال ۱۳۲۲ کوچکی‌زاد به پیشنهاد دوباره‌ میرمهدی ورزنده برای توسعه‌ ورزش ژیمناستیک به رشت آمد. 

او با کمک مالی حاج اسفندیار سرتیپ‌پور توانست باشگاهی در خانه‌ وی تاسیس کند و نخستین تیم ژیمناستیک را بنا نهاد. او به‌جای تشک‌های مدرن امروزی از کاه استفاده می‌کرد. چوب پارالل را خودش می‌ساخت و آهن‌های میله بارفیکس را به آهنگری به نام یوزباشی سفارش می‌داد تا برایش جوش دهد. در سال ۱۳۲۴ برای گشایش باشگاه نیرو و راستی تهران به مدیریت منوچهر مهران به تهران رفت و به پیشنهاد او مسابقه‌ای بین دو تیم رشت و تهران برگزار نمود. در سال ۱۳۲۷ دومین تیم ژیمناستیک را از نوجوانان انتخاب کرد در حالی که در ایران فقط دو تیم تهران و مشهد ژیمناستیک داشت. 

این تیم در مسابقات کشوری به مقام نخست رسید اما در کمال ناباوری تیم تهران را به المپیک لندن فرستادند تا این امر خود نمایان‌گر قدمت و سابقه‌ مرکزگرایی در امر ورزش ایران باشد که تا چه حد پایتخت‌نشینان به شهرستانی‌ها از گذشته‌های دور اجحاف می کردند! 

باید دانست که کوچکی‌ زاد نظر دکتر بنایی (از هم دوره‌هایش و ریاست کل تربیت‌بدنی و پیشاهنگی کشور) را نیز جلب نمود و طی دعوت از او به رشت مقدمات احداث باشگاه ورزشی چهارم آبان (شهید باهنر و مخروبه فعلی) را فراهم ساخت، که زمین آن اهدایی حاج محمد جعفر چینی‌چیان بود.

 یکی از نکات بارز زندگی یعقوب کوچکی زاد انتخابش به عنوان داور در مسابقات ژیمناستیک بازی های آسیایی تهران است. در باره‌ حضورش در ‌این مسابقات نیز نقل کرده اند، در هنگام برگزاری بازی‌ها، ورزش کاران چین و ژاپن که عکس های ورزشی او را پیشتر دیده بودند، قبل از ورود به صحنه ورزش، ابتدا به عنوان ادای احترام در مقابل یعقوب تعظیم می‌نمودند و بعد به کارشان می‌پرداختند.   

وقتی که علتش را از آنها جویا شدند، اظهار داشتند که این مرد (یعقوب کوچکی‌زاد) حرکاتی را که اکنون ما انجام می‌دهیم چهل سال قبل انجام می‌داده است!

یعقوب کوچکی‌زاد به سال ۱۳۵۷ پس از ۳۷ سال خدمات دولتی به افتخار بازنشستگی نائل گردید. به علت علاقه‌ وافر به امر ورزش حتی در ایام بازنشستگی نیز به عنوان معلم ورزش مدارس غیرانتفاعی فعالیت نمود و به پرورش نوجوانان پرداخت. 

وی با خدمات ارزنده‌ به ورزش گیلان همواره زندگی صادقانه و بی‌ریایی داشت و تنها درآمد او همان حقوق ماهیانه‌ دولتی بود و بدین لحاظ بعد از گذشت بیش از ۴۰ سال خدمت، نتوانست صاحب خانه گردد! تنها تشکر اولیای دولتی از وی در روز ۲۰ بهمن ۱۳۸۲ بوده است که در مراسم گشایش خانه‌ ژیمناستیک شهر رشت، در جوار سازمان تربیت‌بدنی در خیابان نامجو با حضور سلطانی‌فر استاندار وقت گیلان و نوبخت نماینده‌ مجلس از یعقوب کوچکی‌زاد بنیانگذار ژیمناستیک در ایران  تجلیل شد. 

انزلی چی خاموشی یعقوب کوچکی زاد را به خانواده محترم ایشان، اهالی ورزش، هنر و کسانی که عشق به مردم دارند، تسلیت عرض می نماید.  

منبع بیوگرافی و عکس ها: کاسپی نو

 

درباره کاوه چلمبری

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی را وارد کنید *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

رفتن به بالا